Elektrik Tesisatı ve Topraklama Ölçümlerinde Yeni Dönem: İşletmeleri Bekleyen Zorunlu Değişiklikler

Bu yazımızda, 2025 Eylül itibarıyla uygulanacak yeni düzenlemeleri, zorunlu rapor formatlarını ve işletmelerin dikkat etmesi gereken kritik noktaları detaylı şekilde ele alıyoruz.

5/8/20264 min oku

2025 yılı itibarıyla işletmelerde gerçekleştirilen topraklama ölçümleri, elektrik tesisatı periyodik kontrolleri ve yıldırımdan korunma sistemleri denetimleri konusunda önemli mevzuat değişiklikleri yürürlüğe giriyor. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından yayımlanan güncel kriterler doğrultusunda, artık yalnızca ölçüm yapmak yeterli olmayacak; tüm süreçlerin standartlara uygun şekilde raporlanması da zorunlu hale gelecek.

Bu yazımızda, 2025 Eylül itibarıyla uygulanacak yeni düzenlemeleri, zorunlu rapor formatlarını ve işletmelerin dikkat etmesi gereken kritik noktaları detaylı şekilde ele alıyoruz.

Elektrik Periyodik Kontrollerinde Yeni Uygulama Neleri Değiştiriyor?

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından yayımlanan güncel kriterlere göre:

Ölçüm ve denetim işlemleri artık yalnızca klasik topraklama direnci ölçümleriyle sınırlı olmayacak,
Bakanlık tarafından belirlenen standart rapor formatlarının kullanılması zorunlu olacak,
Denetimlerde bu raporların ibraz edilmesi istenecek,
Elektrik sisteminin genel güvenliği ve tesis bütünlüğü değerlendirilecek.

Özellikle eski uygulamalarda yaygın olan “sadece topraklama ölçümü yapılıp rapor düzenlenmesi” yöntemi artık geçerli kabul edilmeyecek.

Zorunlu Hale Gelen Periyodik Kontrol Raporları

1. ZPKR02 – Elektrik İç Tesisatı Gözle Kontrol ve Fonksiyon Testleri Periyodik Kontrol Raporu

Bu rapor kapsamında aşağıdaki işlemler gerçekleştirilmektedir:

Elektrik panolarının gözle kontrolü,
Panoların fonksiyon testleri,
Pano topraklama ölçümleri,
Koruma elemanlarının uygunluk değerlendirmesi,
Kaçak akım rölesi testleri,
Potansiyel dengeleme iletkenlerinin kontrolü,
Elektrik tesisatının standartlara uygunluk değerlendirmesi.

Bu kontroller sayesinde yalnızca ölçüm değil, sistemin çalışma güvenliği de kapsamlı şekilde incelenmektedir.

2. ZPKR01 – Alçak Gerilim Topraklama Tesisatı Periyodik Kontrol Raporu

Bu rapor, özellikle işletmelerdeki son tüketim noktalarının güvenliği açısından kritik öneme sahiptir.

Kontrol kapsamı:

Son tüketim noktalarından ayrı ayrı topraklama ölçümleri,
Çevrim empedansı (Zx) ölçümleri,
Kaçak akım rölesi selektivite kontrolleri,
Topraklama süreklilik testleri,
İlgili standartlara uygun raporlama işlemleri.

TN Sistemlerde Zx Ölçümü Zorunlu Hale Geldi

Yeni kriterlere göre:

“TN sistemlerde son tüketim noktalarından ayrı ayrı çevrim empedansı (Zx) ölçümleri yapılmalıdır.” Bu nedenle prizlerden yapılacak ölçümler artık periyodik kontrol süreçlerinin ayrılmaz bir parçası haline gelmiştir.

3. ZPKR03 – Yıldırımdan Korunma Tesisatı Periyodik Kontrol Raporu

Paratoner ve yıldırımdan korunma sistemleri için gerçekleştirilen bu rapor kapsamında:

Paratoner sisteminin genel uygunluk kontrolü,
İniş iletkeni kontrolleri,
Koruma topraklaması ölçümleri,
Sistem süreklilik testleri,
Standartlara uygunluk değerlendirmeleri yapılmaktadır.

Özellikle yüksek riskli tesislerde yıldırımdan korunma sistemlerinin düzenli kontrolü büyük önem taşımaktadır.

Elektrik Tesisatı Projesi Artık Zorunlu

Yeni mevzuatta en dikkat çeken maddelerden biri de tesisat projeleriyle ilgilidir.

Yönetmeliğe göre:

Elektrik, topraklama ve yıldırımdan korunma tesisatlarının periyodik kontrollerinde tesisat projesi aranacaktır.

Projesi bulunmayan işletmelerin:

Elektrik İç Tesisleri Proje Hazırlama Yönetmeliği’ne uygun şekilde,
Yetkili kişiler tarafından projelendirme yaptırması zorunlu hale gelmiştir.

Kontroller sırasında tesisin projeye uygunluğu da değerlendirilecektir.

Ağır Kusur Tespit Edilirse Sistem Kullanılamayabilir

Yeni düzenlemeye göre raporlarda tespit edilen uygunsuzluklar: Hafif kusur, Ağır kusur olarak sınıflandırılacaktır.

Hafif Kusur: Bir sonraki periyodik kontrol tarihine kadar giderilmesi gereken eksikliklerdir.
Ağır Kusur: Can ve mal güvenliği açısından risk oluşturan uygunsuzluklardır.

Yönetmeliğe göre: Ağır kusur tespit edilen ekipmanlar, eksiklikler giderilmeden çalıştırılamaz.

Bu nedenle işletmelerin periyodik kontrolleri yalnızca yasal zorunluluk olarak değil, aynı zamanda operasyonel güvenlik açısından da ele alması gerekmektedir.

İşletmeler İçin Kritik Uyarılar

2025 yılı Eylül ayı itibarıyla işletmelerin aşağıdaki konulara dikkat etmesi büyük önem taşımaktadır:

✅ Standart rapor formatları kullanılmalı
✅ Tesis projeleri güncel olmalı
✅ Yetkili kişiler tarafından kontrol gerçekleştirilmelidir
✅ Tüm raporlar Bakanlık kriterlerine uygun hazırlanmalıdır

İlgili Mevzuat ve Resmî Kaynaklar

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Zorunlu Dokümanları

https://isekipmanlari.csgb.gov.tr/dokumanlar.aspx

İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği

https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=18318&MevzuatTur=7&MevzuatTertip=5

Sonuç ve Genel Bakış

2025 yılı ile birlikte elektrik tesisatı periyodik kontrollerinde önemli bir dönüşüm başlamaktadır. Artık yalnızca ölçüm yapmak yeterli olmayacak; sistemin bütünsel güvenliği, projeye uygunluğu ve standart raporlaması da zorunlu hale gelecektir.

İşletmelerin hem yasal yaptırımlarla karşılaşmamak hem de iş sağlığı ve güvenliği açısından risk oluşturmamak için yeni mevzuata uygun hareket etmesi büyük önem taşımaktadır.

Elektrik tesisatı, topraklama ve yıldırımdan korunma sistemlerinizin güncel yönetmeliklere uygun şekilde kontrol edilmesi için uzman ekiplerle çalışmanız önerilir.

RPC Elektrik Mühendislik olarak;

Elektrik tesislerine yönelik ölçüm, test, periyodik muayene, projelendirme ve teknik danışmanlık hizmetlerini ilgili mevzuat, standart ve teknik şartnamelere uygun şekilde gerçekleştirmekteyiz.

Sanayi ve ticari tesislerde enerji altyapılarının güvenli ve kesintisiz işletilebilmesi için;
• Topraklama sistemleri tasarımı, ölçümü ve teknik raporlaması
• Yıldırımdan korunma sistemleri tasarımı ve ölçümleri
• Elektrik iç tesisat periyodik muayene ve kontrolleri
• Mühendis müşavir (SMM) hizmetleri
• Projelendirme ve teknik danışmanlık alanlarında hizmet sunuyoruz.

Tüm çalışmalarımızda teknik doğruluk, güvenilirlik ve iş güvenliğini esas alarak sürdürülebilir ve güvenli çözümler sunmaktayız.

Amacımız; mühendislik esaslarına bağlı kalarak, uygulanabilir ve denetlenebilir çözümler üretmek, işletmelerin elektrik altyapılarını güvenli, sürdürülebilir ve yönetilebilir hale getirmektir.

Hizmetlerimiz hakkında detaylı bilgi almak ve ihtiyaçlarınıza yönelik çözümler için iletişime geçebilirsiniz.

Hizmetlerimiz

Periyodik Muayene Sürecimiz

İletişim